Wyjaśniamy, jak zrobić klej z mąki

Domowy klej możesz zrobić z prostych produktów z kuchni, a jego przygotowanie zajmuje dosłownie chwilę. Taki domowy klej świetnie sprawdza się do papieru, masy papierowej i zabaw plastycznych z dziećmi.

Domowy klej przygotujesz w 3 minuty, mieszając mąkę pszenną lub ziemniaczaną z wodą i podgrzewając do uzyskania gęstej konsystencji. To bezpieczna, ekologiczna i tania alternatywa dla klejów biurowych, idealna do papieru i zabawy z dziećmi.

Czym jest klajster i do czego służy?

Klajster to domowy klej skrobiowy przygotowywany z wody i mąki – najczęściej pszennej, żytniej albo ziemniaczanej. W każdej z tych mąk znajduje się skrobia, która po podgrzaniu z wodą tworzy gęsty kleik o właściwościach klejących.

Taki domowy klej skrobiowy jest nietoksyczny, bezpieczny dla skóry i pozbawiony syntetycznych dodatków, dlatego dobrze nadaje się do prac plastycznych z dziećmi. Można go używać do:

• klejenia papieru i kartonu,
• wyklejanek i kolaży,
• prostych masek i masek papier-mâché,
• oklejania balonów lub form papierem.

Najczęściej stosuje się mąkę pszenną, bo daje ona mocniejszy efekt klejenia niż sama mąka ziemniaczana. Mąka ziemniaczana pozwala za to uzyskać bardziej śliską, „maziowatą” konsystencję, którą dzieci łatwo rozprowadzają pędzelkiem lub palcami.

Jak zrobić domowy klej z mąki pszennej (przepis)

Klej z mąki pszennej dobrze trzyma papier i mniej się kruszy po wyschnięciu niż sam klej z mąki ziemniaczanej. Sprawdzi się do zwykłych wyklejanek, prostych dekoracji oraz prac plastycznych, które mają przetrwać trochę dłużej.

Składniki na domowy klej z mąki pszennej:

• 1 szklanka mąki pszennej,
• 1 szklanka wody (część zimnej, część gorącej),
• 1 łyżeczka cukru – poprawia przyczepność kleju,
• 1 łyżeczka octu lub 1 łyżeczka soli – działa jak naturalny konserwant,
• niewielki rondel i łyżka lub trzepaczka.

Instrukcja przygotowania:

• wymieszanie mąki – wsyp mąkę pszenną do miski i dolej część zimnej wody (tyle, żeby dało się wszystko dokładnie rozprowadzić),
• rozrobienie ciasta – intensywnie mieszaj, aż powstanie gładka masa bez grudek,
• dodanie cukru – wsyp cukier i ponownie wymieszaj, żeby dobrze się rozpuścił,
• podgrzewanie – przelej masę do rondla, dolej resztę wody i gotuj na małym ogniu, cały czas mieszając,
• zagęszczenie – podgrzewaj, aż mieszanka zacznie gęstnieć i przypominać rzadki budyń lub jogurt,
• konserwacja – gdy masa będzie już gęsta, zdejmij rondel z ognia i dodaj ocet albo sól, dokładnie wymieszaj,
• studzanie – odstaw klej do całkowitego ostygnięcia przed użyciem.

Jeśli klej wyszedł zbyt gęsty, dolej odrobinę wody i wymieszaj. Gdy jest zbyt rzadki, możesz raz jeszcze krótko podgrzać go na małym ogniu, mieszając do uzyskania bardziej gęstej konsystencji.

Jak zrobić domowy klej z mąki ziemniaczanej

Klej z mąki ziemniaczanej jest bardzo szybki w przygotowaniu i ma przyjemną, żelową konsystencję. Dobrze sprawdzi się przy zwykłych wyklejankach, prostych projektach DIY oraz zabawach, gdzie domowy klej ma być łatwy do rozprowadzenia, a nie ekstremalnie mocny.

Składniki na domowy klej z mąki ziemniaczanej:

• 1 płaska łyżka mąki ziemniaczanej,
• odrobina zimnej wody do rozrobienia mąki,
• 1 szklanka wrzątku (około 250 ml),
• 1 łyżeczka cukru – opcjonalnie, żeby wzmocnić klejenie papieru.

Instrukcja przygotowania:

• rozrobienie mąki – wsyp mąkę ziemniaczaną do miseczki i dodaj tyle zimnej wody, aby tylko ją rozpuścić,
• wymieszanie – dokładnie wymieszaj, aż powstanie jednolita zawiesina bez grudek,
• zalanie wrzątkiem – ciągle mieszając, wlej cienkim strumieniem szklankę wrzątku do miseczki,
• zagęszczenie – mieszaj energicznie, aż masa zgęstnieje i zmieni się w przejrzysty kleik,
• dosłodzenie – jeśli chcesz, dodaj łyżeczkę cukru i znów wymieszaj,
• studzanie – poczekaj, aż klej ostygnie, zanim zaczniesz go używać.

Tak przygotowany klej z mąki przypomina gęstą maź. Łatwo rozprowadza się pędzelkiem i dobrze trzyma papier, ale jego siła klejenia jest nieco mniejsza niż w przypadku kleju na bazie mąki pszennej.

Jak wzmocnić i zakonserwować domowy klej?

Domowy klej możesz łatwo dopasować do swoich potrzeb. Wystarczy drobna zmiana proporcji albo dodanie prostych składników z kuchni.

Aby zwiększyć przyczepność kleju do papieru, warto dodać niewielką ilość cukru – zwykle wystarczy 1 łyżeczka na porcję około 1 szklanki płynu. Cukier sprawia, że wyschnięta warstwa jest bardziej lepka i lepiej trzyma kartkę.

Jeśli chcesz, aby domowy klej dłużej zachował swoje właściwości, dodaj 1 łyżeczkę octu lub płaską łyżeczkę soli. Takie dodatki działają jak proste konserwanty – spowalniają psucie się mieszanki i rozwój drobnoustrojów.

Gęstość kleju również można modyfikować:

• gęstszy klej – użyj trochę więcej mąki przy tej samej ilości wody,
• rzadszy klej – dolej więcej wody lub zmniejsz ilość mąki,
• bardziej „żelowy” klej – zwiększ udział mąki ziemniaczanej w stosunku do pszennej.

Jak przechowywać domowy klej i jak długo jest świeży?

Domowy klej najlepiej przelać po ostudzeniu do szklanego słoika lub innego szczelnego pojemnika. Taki pojemnik trzymaj w lodówce – niska temperatura spowalnia proces psucia.

W typowych warunkach domowy klej z mąki zachowuje przydatność przez około tydzień. Z czasem może zacząć się rozwarstwiać albo lekko zmieniać zapach. Przed każdym użyciem wystarczy go dokładnie wymieszać, a jeśli kolor, zapach lub konsystencja wyraźnie się zmienią, najlepiej przygotować świeżą porcję.

Do czego nie używać domowego kleju z mąki?

Klej skrobiowy ma swoje ograniczenia. Sprawdza się w pracach plastycznych, ale nie jest przeznaczony do bardzo trwałych projektów czy przedmiotów intensywnie użytkowanych.

Przy długim przechowywaniu ozdób wykonanych z użyciem kleju z mąki może dojść do:

• utracenia części właściwości klejących po kilku miesiącach lub latach,
• pojawienia się żółtych przebarwień w miejscach, gdzie kleju było więcej,
• odstawania papieru od podłoża, zwłaszcza przy grubych warstwach.

Z tego powodu klej z mąki nie jest dobrym wyborem do profesjonalnego decoupage, ozdób, które mają być mocno eksploatowane, ani do prac archiwalnych. Do takich zastosowań lepiej sprawdzi się klej winylowy lub specjalistyczny klej do decoupage.

Domowy klej na bazie Wikolu

Jeśli potrzebujesz trwalszego rozwiązania, a jednocześnie chcesz przygotować domowy klej z tego, co masz w domu, możesz wykorzystać Wikol lub inny biały klej stolarski na bazie wody.

Proste proporcje to:

• 2 części kleju Wikol,
• 1 część wody.

Jak przygotować domowy klej z Wikolu:

• odmierz klej do miseczki lub słoika,
• dodaj wodę w proporcji około 2:1 (klej do wody),
• mieszaj, aż uzyskasz konsystencję rzadkiego jogurtu,
• jeśli mieszanka jest zbyt gęsta, dolej odrobinę wody, a jeśli zbyt rzadka – dodaj nieco kleju,
• tak przygotowany klej możesz od razu używać do papieru, kartonu czy prostych projektów DIY.

Tego typu domowy klej na bazie Wikolu jest zdecydowanie trwalszy niż klej z mąki, a po wyschnięciu staje się przezroczysty. Wciąż łatwo go rozcieńczyć wodą, dzięki czemu sprawdza się zarówno przy zwykłych wyklejankach, jak i bardziej wymagających projektach.